I. Bối cảnh trò chơi
1.1 Thiết lập thế giới
Năm 1992, đội ngũ dị nhân được yêu thích nhất trong truyện tranh Marvel - X-Men - lần đầu tiên xuất hiện trên hệ máy thùng (arcade). Cốt truyện của game bám sát khung cảnh vũ trụ Marvel: các dị nhân là giai đoạn tiến hóa tiếp theo của nhân loại, sở hữu siêu năng lực nhưng cũng phải chịu đựng sự sợ hãi và bài trừ từ xã hội. Dưới sự dẫn dắt của Giáo sư Charles Xavier (Professor X), X-Men nỗ lực thúc đẩy sự chung sống hòa bình giữa con người và dị nhân.
Tuy nhiên, hòa bình không kéo dài. Magneto, thủ lĩnh dị nhân hùng mạnh với khả năng điều khiển từ trường, tin rằng dị nhân nên thống trị nhân loại. Hắn đã lập một kế hoạch táo bạo: bắt cóc Giáo sư Xavier và Kitty Pryde, giam giữ họ tại căn cứ không gian của mình - Tiểu hành tinh M (Asteroid M). X-Men phải băng qua các đường phố, Vùng đất hoang dã (Savage Land) và cuối cùng là tấn công vào Tiểu hành tinh M trong không gian để ngăn chặn âm mưu của Magneto, giải cứu người thầy và đồng đội của mình.
1.2 Quá trình phát triển
Phiên bản arcade của X-Men được Konami phát triển và phát hành năm 1992, là một trong những tác phẩm tiêu biểu của thời kỳ hoàng kim dòng game hành động đi cảnh. Lúc bấy giờ, Konami đã là một gã khổng lồ trong lĩnh vực arcade, tích lũy kinh nghiệm dày dặn qua các tựa game chuyển thể như Teenage Mutant Ninja Turtles và The Simpsons. Đội ngũ phát triển quyết định đưa đội ngũ dị nhân nổi tiếng nhất của Marvel lên màn hình arcade và áp dụng một giải pháp phần cứng chưa từng có.
Điểm nhấn đáng chú ý nhất của trò chơi là thiết kế thùng máy arcade 6 người chơi với màn hình kép chưa từng thấy. Konami đặt hai màn hình CRT cạnh nhau để tạo ra trải nghiệm màn hình rộng, một sự đổi mới phần cứng cực kỳ táo bạo vào năm 1992. Bảng điều khiển 6 người khổng lồ này đã trở thành biểu tượng trong các trung tâm trò chơi, nơi người chơi có thể cùng lúc hóa thân thành 6 nhân vật X-Men để sát cánh chiến đấu. Trò chơi áp dụng lối chơi hành động đi cảnh cổ điển, nhưng quy mô 6 người chơi cùng lúc, hiệu ứng kỹ năng dị nhân rực rỡ và phần lồng tiếng khó quên đã tạo nên một tác phẩm có vị thế độc tôn trong lịch sử arcade.
II. Giới thiệu nhân vật
Trò chơi cung cấp 6 nhân vật có thể điều khiển, mỗi nhân vật sở hữu năng lực dị nhân độc đáo (tấn công đặc biệt), khi sử dụng sẽ tiêu tốn một lượng nhỏ máu:
| Nhân vật | Tên năng lực | Hiệu ứng tấn công đặc biệt |
|---|---|---|
| Cyclops | Quang học xung kích | Bắn tia năng lượng đỏ mạnh mẽ từ mắt, bao phủ diện rộng phía trước |
| Wolverine | Vuốt sắc | Bật móng vuốt Adamantium để thực hiện cú xoay người chém tốc độ cao |
| Storm | Bão sấm sét | Triệu hồi sấm sét tấn công toàn bộ kẻ địch trên màn hình |
| Colossus | Sóng năng lượng | Hóa thép cơ thể rồi giải phóng sóng xung kích |
| Nightcrawler | Đột kích dịch chuyển | Dịch chuyển tức thời đến cạnh kẻ địch để tấn công bất ngờ |
| Dazzler | Sóng âm | Giải phóng năng lượng sóng âm mạnh mẽ để tấn công kẻ địch |
Phạm vi, tốc độ và sát thương của đòn đánh thường ở mỗi nhân vật có sự khác biệt nhỏ. Wolverine có tốc độ đánh nhanh nhưng phạm vi ngắn, phù hợp cận chiến; Cyclops và Storm có phạm vi tấn công rộng, phù hợp chiến đấu tầm trung; Colossus có sức tấn công mạnh nhưng tốc độ hơi chậm. Người chơi có thể chọn nhân vật phù hợp với phong cách chiến đấu của mình hoặc tận hưởng khung cảnh hoành tráng khi cả đội cùng xuất trận trong chế độ 6 người.
III. Cách điều khiển
3.1 Thao tác cơ bản
Trò chơi sử dụng cấu hình cần gạt 8 hướng và hai nút bấm cổ điển, thao tác đơn giản và trực quan:
| Nút | Chức năng |
|---|---|
| Cần gạt (8 hướng) | Di chuyển nhân vật |
| Nút tấn công | Tấn công thường, nhấn liên tục để tạo chuỗi combo |
| Nút nhảy | Nhảy, có thể tấn công trên không |
| Tấn công + Nhảy cùng lúc | Kích hoạt năng lực dị nhân đặc biệt (tiêu tốn máu) |
3.2 Cơ chế màn hình kép
Thùng máy 6 người sử dụng hai màn hình CRT ghép lại, chiều rộng hiển thị gấp đôi game thông thường. Điều này có nghĩa là người chơi có thể nhìn thấy khu vực chiến đấu rộng lớn hơn, kẻ địch có thể xuất hiện từ bất kỳ vị trí nào. Trong chế độ nhiều người chơi, các game thủ có thể đứng phân tán để bao quát toàn bộ chiến trường. Tuy nhiên, điều này cũng có nghĩa là khi chơi đơn, nhân vật phải đối mặt với nhiều kẻ địch từ hai bên hơn, đòi hỏi sự quan sát kỹ lưỡng.
IV. Các màn chơi và chiến thuật đấu BOSS
| Màn | Bối cảnh | BOSS | Điểm lưu ý |
|---|---|---|---|
| Màn 1 | Đường phố | Pyro | Né phạm vi phun lửa, tận dụng khoảng trống giữa các đòn đánh để áp sát combo |
| Màn 2 | Vùng đất hoang dã | Đội quân Sentinel | Ưu tiên tiêu diệt Sentinel nhỏ, Sentinel lớn có động tác ra đòn chậm, hãy dự đoán trước |
| Màn 3 | Căn cứ ngầm | Blob | Không nên đối đầu trực diện, tận dụng tốc độ để vòng ra sau lưng tấn công |
| Màn 4 | Núi tuyết | Wendigo | Wendigo di chuyển nhanh, giữ khoảng cách và dùng nhân vật đánh xa sẽ có lợi |
| Màn 5 | Căn cứ Magneto | Mystique | Ả ta sẽ biến hình để đánh lạc hướng, hãy khóa mục tiêu thật và tập trung hỏa lực |
| Màn 6 | Tiểu hành tinh M | Juggernaut | Không thể chặn đòn lao tới của hắn, phải né sang hướng trên hoặc dưới |
| Màn cuối | Lõi Tiểu hành tinh M | Magneto | Tận dụng vật cản để né đòn tấn công từ trường, phối hợp đồng đội để phân tán sự chú ý của hắn |
V. Mẹo chơi và chiến thuật nâng cao
5.1 Mẹo sinh tồn cơ bản
- Thời điểm dùng chiêu đặc biệt: Năng lực dị nhân tiêu tốn máu, đừng lạm dụng. Hãy dùng khi kẻ địch bao vây dày đặc để dọn dẹp chiến trường hiệu quả nhất.
- Chiến thuật vị trí: Trong chế độ nhiều người, đừng để tất cả nhân vật đứng cùng một chỗ. Đứng phân tán không chỉ bao quát phạm vi rộng hơn mà còn tránh bị BOSS quét sạch cả đội.
- Tận dụng tấn công trên không: Nhảy có thể né được nhiều đòn tấn công mặt đất, tấn công trên không đặc biệt hiệu quả với một số BOSS.
- Quản lý thức ăn: Thức ăn hồi máu trong màn chơi có hạn, hãy nhường cho đồng đội có lượng máu thấp nhất nếu tình hình chưa quá nguy cấp.
- Ưu tiên combo cho lính thường: Dùng combo để dọn lính nhanh, giữ năng lực đặc biệt cho các trận đấu BOSS.
- Cốt lõi trận chiến Magneto: Trận đấu BOSS cuối cùng rất dài, giữ cho ít nhất hai nhân vật còn sống là chìa khóa để vượt màn, tuyệt đối không để cả đội cùng rơi vào vùng nguy hiểm.
VI. Chuyện bên lề và huyền thoại Arcade
6.1 "Welcome to die!" — Lời thoại lỗi kinh điển nhất lịch sử
Điều huyền thoại nhất của X-Men bản arcade chính là câu nói của Magneto: "I am Magneto, master of magnet! Welcome to die!". Câu thoại này ban đầu có lẽ là "Welcome... to DIE!" với cách nhấn nhá kịch tính, nhưng kết quả thực tế lại thành "Welcome to die" - một câu sai ngữ pháp hoàn toàn. "Welcome to die!" từ đó trở thành một trong những câu thoại lỗi nổi tiếng nhất lịch sử game, được người chơi trích dẫn lại trong mọi tình huống. Thú vị là, trong bộ phim hoạt hình X-Men '97 trên Disney+ năm 2021, câu thoại này đã được chính thức tri ân và chế giễu, chứng minh sức ảnh hưởng kéo dài gần 30 năm của nó.
6.2 Sự choáng ngợp và thách thức của thùng máy 6 người
Thùng máy 6 người màn hình kép là một trong những thiết kế phần cứng tham vọng nhất lịch sử arcade. Hiệu ứng màn hình rộng tạo ra bởi hai màn hình CRT đặt cạnh nhau thực sự gây kinh ngạc vào năm 1992. Tuy nhiên, "quái vật" này cũng là một thách thức với chủ tiệm game: diện tích chiếm chỗ gấp ba lần máy thường, tiêu thụ điện năng lớn và chi phí bảo trì cao. Do đó, thùng máy 6 người nguyên bản hiện nay cực kỳ hiếm, những chiếc máy còn trong tình trạng tốt có giá trị rất cao trên thị trường sưu tầm.
6.3 Sự xuất hiện bất ngờ của Dazzler
Đối với độc giả truyện tranh, dàn nhân vật trong game có một lựa chọn gây ngạc nhiên - Dazzler. Cô không phải là thành viên cốt lõi của X-Men thời bấy giờ, mà giống một nhân vật hạng C hơn. Có tin đồn rằng Konami chọn cô vì cần một nhân vật nữ có khả năng tấn công diện rộng để cân bằng đội hình, và đòn tấn công sóng âm của cô dễ thiết kế hiệu ứng hình ảnh rực rỡ hơn. Điều này đã giúp Dazzler bất ngờ có được cơ hội xuất hiện trên màn ảnh lớn vượt xa độ nổi tiếng trong truyện tranh của mình.
6.4 "X-Men! X-Men!" — Giọng nói bất diệt
Giọng phát thanh viên "X-Men! X-Men!" ở phần mở đầu và khi qua màn cũng trở thành ký ức tập thể của người chơi. Câu nói ngắn gọn nhưng đầy phấn khích này, với nhịp điệu và chất âm độc đáo, đã trở thành một trong những dấu hiệu nhận diện âm thanh đặc trưng nhất tại các tiệm game thập niên 90. Trong vô số video game hoài cổ và các meme trên mạng, đoạn âm thanh này vẫn xuất hiện thường xuyên cho đến tận ngày nay.
